اگر بیماران دیالیزی فسفر بالایی دارند چه باید کرد؟
در سالهای اخیر، سال به سال بر تعداد مبتلایان به بیماریهای مزمن کلیوی (CKD) و بیماران دیالیزی افزوده شده و هیپرفسفاتمی به یکی از عوارض شایع در بیماران دیالیزی تبدیل شده است. هیپر فسفاتمی نه تنها باعث هیپرپاراتیروئیدیسم ثانویه می شود، بلکه ممکن است عواقب جدی مانند کلسیفیکاسیون عروقی و بیماری های قلبی عروقی را نیز ایجاد کند. این مقاله با ترکیب موضوعات داغ و مطالب داغ اینترنت در 10 روز گذشته راهکارهای علمی و عملی کاهش فسفر را برای بیماران دیالیزی ارائه می کند.
1. خطرات هیپرفسفاتمی

هیپر فسفاتمی یک اختلال متابولیک شایع در بیماران دیالیزی است. خطرات اصلی آن عبارتند از:
| نوع خطر | عملکرد خاص |
|---|---|
| بیماری قلبی عروقی | کلسیفیکاسیون عروقی، هیپرتروفی قلب، نارسایی قلبی |
| ضایعات استخوانی | پوکی استخوان و افزایش خطر شکستگی |
| خارش پوست | کیفیت زندگی را به طور جدی تحت تاثیر قرار می دهد |
| افزایش مرگ و میر | به ازای هر 1 میلی گرم در دسی لیتر افزایش فسفر سرم، خطر مرگ 18 درصد افزایش می یابد. |
2. دلایل بالا بودن فسفر در بیماران دیالیزی
علل اصلی افزایش فسفر در بیماران دیالیزی عبارتند از:
| طبقه بندی علت | دستورالعمل های خاص |
|---|---|
| عوامل غذایی | مصرف بیش از حد غذاهای دارای فسفر بالا |
| دیالیز ناکافی | همودیالیز معمول حذف فسفر را محدود می کند |
| انطباق ضعیف دارویی | استفاده نامنظم از بایندرهای فسفر |
| هیپرپاراتیروئیدیسم ثانویه | ترشح بیش از حد هورمون پاراتیروئید منجر به آزاد شدن فسفر استخوان می شود |
3. محلول های فسفر بالا در بیماران دیالیزی
1. کنترل رژیم غذایی
کنترل رژیم غذایی اقدام اساسی برای کاهش فسفر خون است. جدولی از میزان فسفر غذاهای رایج در زیر آمده است:
| دسته غذایی | غذاهای دارای فسفر بالا | جایگزین های کم فسفر |
|---|---|---|
| محصولات لبنی | پنیر، ماست | شیر برنج، شیر بادام |
| گوشت | کله پاچه، فرآورده های گوشتی فرآوری شده | سینه مرغ، ماهی |
| غلات | نان سبوس دار، جو دوسر | برنج سفید، نان سفید |
| نوشیدنی ها | کوکاکولا، آبجو | آب، چای سبک |
2. دیالیز کافی
بهینه سازی رژیم دیالیز می تواند پاکسازی فسفر را بهبود بخشد:
| روش دیالیز | اثر مهار فسفر | پیشنهادات |
|---|---|---|
| همودیالیز معمولی | 800-1000 میلی گرم در هر پاکسازی | 3 بار در هفته، هر بار 4 ساعت |
| همودیافیلتراسیون | اثر پاک کنندگی 30 درصد افزایش یافته است | مناسب برای هیپرفسفاتمی مقاوم |
| دیالیز شبانه | بهترین برای پاکسازی | 6 بار در هفته، هر بار 8 ساعت |
3. دارو
بایندرهای فسفر داروهای مهمی برای کنترل فسفر خون هستند:
| نوع دارو | پزشکی نمایندگی | ویژگی ها |
|---|---|---|
| بایندر کلسیم فسفات | کربنات کلسیم، استات کلسیم | قیمت پایین، ممکن است باعث هیپرکلسمی شود |
| اتصال دهنده غیر کلسیم فسفات | سولامر، کربنات لانتانیم | باعث هیپرکلسمی نمی شود و گران تر است |
| اتصال دهنده آهن فسفر | سیترات آهن | کم خونی را همزمان اصلاح کنید |
4. مدیریت جامع
علاوه بر اقدامات فوق، باید به موارد زیر نیز توجه کنید:
• سطح سرمی فسفر را با مقدار هدف 3.5-5.5mg/dL به طور مرتب کنترل کنید.
• هیپرپاراتیروئیدیسم ثانویه را کنترل کنید
• ورزش مناسب می تواند باعث افزایش استفاده از فسفر توسط استخوان ها شود
• حفظ وضعیت روانی خوب و بهبود انطباق با درمان
4. آخرین پیشرفت تحقیقات
بر اساس تحقیقات اخیر منتشر شده در مجلات پزشکی:
| موسسه تحقیقاتی | کشف کنید | ارزش کاربرد بالینی |
|---|---|---|
| دانشکده پزشکی هاروارد | بایندر فسفات جدید Tenapanor جذب فسفات روده ای را کاهش می دهد. | گزینه های جدیدی برای فسفر بالای سرسخت ارائه دهید |
| دانشگاه توکیو | طولانی شدن زمان دیالیز در کاهش فسفر موثرتر از افزایش دفعات دیالیز است | از دیالیز شبانه خانگی حمایت کنید |
| دانشگاه پکن | رژیم درمانی طب سنتی چینی به نتایج اولیه در کمک به کاهش فسفر دست یافته است | نیاز به تایید بالینی بیشتری دارد |
5. پاسخ به سوالات متداول توسط بیماران
س: چرا فسفر خون پس از کنترل دقیق فسفر همچنان بالاست؟
پاسخ: دلایل احتمالی عبارتند از: 1) کنترل ناقص رژیم غذایی. 2) استفاده نادرست از اتصال دهنده های فسفات. 3) هیپرپاراتیروئیدیسم ثانویه شدید. 4) دیالیز ناکافی.
س: اگر فسفر خون خیلی کم شود مضر است؟
پاسخ: بله، فسفر خون کمتر از 2.5 میلی گرم در دسی لیتر ممکن است منجر به ضعف عضلانی، نرم شدن استخوان و سایر مشکلات شود و باید تعادل را حفظ کرد.
س: آیا می توانم برای کاهش فسفر فقط به داروها اعتماد کنم؟
پاسخ: خیر، یک رویکرد سه جانبه رژیم غذایی، دیالیز و دارو برای کنترل موثر فسفر خون مورد نیاز است.
به طور خلاصه، کنترل فسفات خون در بیماران دیالیزی مستلزم رویکردی چند جانبه، با برنامههای شخصیسازی شده با راهنمایی پزشکان و نظارت منظم است تا به طور موثر از عوارض مختلف ناشی از هیپرفسفاتمی جلوگیری کرده و کیفیت زندگی و میزان بقا را بهبود بخشد.
جزئیات را بررسی کنید
جزئیات را بررسی کنید